Δημοτική Βιβλιοθήκη
Η Δημοτική Βιβλιοθήκη Μυτιλήνης “Ευγενία Κλειδαρά” αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πνευματικούς θεσμούς του νησιού, προσφέροντας χώρο γνώσης, δημιουργικότητας και πολιτισμού. Από το 2006 στεγάζεται σε ένα εντυπωσιακό τριώροφο νεοκλασικό κτήριο, δωρεά της Ηγουμένης Ευγενίας Κλειδαρά, στο ιστορικό κέντρο της πόλης. Ο χώρος έχει διαμορφωθεί κατάλληλα ώστε να προσελκύει και να εξυπηρετεί τις ανάγκες των αναγνωστών κάθε ηλικίας.
Η βιβλιοθήκη διαθέτει πλούσια συλλογή που αριθμεί περίπου 40.000 τίτλους, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα θεματικών κατηγοριών όπως:
- Λογοτεχνία
- Ιστορία
- Θρησκεία
- Κοινωνικές επιστήμες
- Φιλοσοφία και ψυχολογία
- Γλωσσολογία
- Μαθηματικά και φυσικές επιστήμες
- Καλές τέχνες
- Γεωγραφία
- Παιδικό τμήμα
Σημαντικό μέρος της συλλογής αποτελούν η προσωπική συλλογή της Ευγενίας Κλειδαρά, τα περιοδικά καθώς και μια αξιόλογη σειρά λεσβιακών βιβλίων από Μυτιληνιούς συγγραφείς, δωρεά της Εταιρείας Λεσβιακών Σπουδών.
Πρόσφατα, η βιβλιοθήκη ενισχύθηκε με:
- 400 νέες εκδόσεις βιβλίων διαφόρων θεματικών, προσφορά του Κοινωφελούς Ιδρύματος Κοινωνικού και Πολιτιστικού Έργου (ΚΙΚΠΕ) μέσω του Future Library.
- 18 βραβευμένα βιβλία, δωρεά του Τμήματος Γραμμάτων και Βιβλίου του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού.
- 320 βιβλία, δωρεά του εκπαιδευτικού Δημοσθένη Αβρ. Καρατζόγλου.
- 450 βιβλία, δωρεά από τη προσωπική βιβλιοθήκη του Λέσβιου Συγγραφέα Τάκη Χατζηαναγνώστου.
Η συνεχής ανανέωση της συλλογής στηρίζεται στην εθελοντική προσφορά και τη στήριξη της τοπικής κοινωνίας, που συμβάλλει ενεργά στην προώθηση της φιλαναγνωσίας.
Από το καλοκαίρι του 2019, η βιβλιοθήκη είναι ενεργό μέλος του Δικτύου Βιβλιοθηκών της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος, συμμετέχοντας σε περισσότερες από 30 πολιτιστικές και εκπαιδευτικές εκδηλώσεις. Παράλληλα, υλοποιεί προγράμματα φιλαναγνωσίας και δημιουργικής απασχόλησης για παιδιά, όπως:
- Αφηγήσεις παραμυθιών
- Κατασκευές σε συνεργασία με εικαστικά εργαστήρια
- Εκπαιδευτικά παιχνίδια
- Εργαστήρια ρομποτικής
Τα προγράμματα είναι ανοιχτά σε όλα τα σχολεία του Δήμου Μυτιλήνης, κατόπιν συνεννόησης.
Η Δημοτική Βιβλιοθήκη εξελίσσεται διαρκώς, με στόχο να βελτιώνει τη λειτουργικότητά της και να ανταποκρίνεται στις ανάγκες του κοινού της Λέσβου. Στο πλαίσιο αυτό, έχει ενισχυθεί με το ηλεκτρονικό σύστημα καταλογογράφησης KOHA, προσφέροντας τη δυνατότητα ηλεκτρονικής αναζήτησης βιβλίων από το κοινό.
Δημοτική Πινακοθήκη
Η Δημοτική Πινακοθήκη στεγάζεται σε ένα παλιό οθωμανικό κονάκι, από τα λίγα που έχουν απομείνει στην πόλη της Μυτιλήνης, το οποίο ανήκε στον τελευταίο απόγονο της οικογένειας των Κουλαξίδηδων, τον Χαλίμ Μπέη.
Ο Χαλίμ Μπέης ήταν πολύ εύπορος και είχε μια πολύ μεγάλη ιδιοκτησία, που απλωνόταν από το σημείο της Πινακοθήκης μέχρι το ναό της Αγίας Κυριακής, στο αλσύλλιο του Αρχαίου Θεάτρου Μυτιλήνης. Οι πρόγονοί του έχτισαν διάφορα οθωμανικά κτήρια που σώζονται ακόμη και σήμερα, όπως το Γενί Τζαμί, το Τσαρσί Χαμάμ, το τέως Πειραματικό Γυμνάσιο που τότε λειτουργούσε ως νοσοκομείο κ.ά.. Για το λόγο του ότι ο Χαλίμ Μπέης ήταν πολύ αγαπητός σε όλη την πόλη κι εξαιρετικά δίκαιος, στην κηδεία του έκλεισε όλη η αγορά και παρευρέθηκαν όλοι οι κάτοικοι.
Το ίδιο το κτήριο χτίστηκε το 1880 και μέχρι και το 1923 χρησιμοποιήθηκε ως κατοικία της οικογένειας των Κουλαξίδηδων. Με την ανταλλαγή των πληθυσμών, οπότε και η οικογένεια έφυγε, το κτήριο στέγασε Έλληνες πρόσφυγες. Σε κάθε δωμάτιό του έμενε και μια οικογένεια, με τη μορφή κοινοβίου.
Στις αρχές τού 1990 άρχισαν από τον τότε Δήμο Μυτιλήνης οι εργασίες αποκατάστασης του κτηρίου, αφού βρισκόταν σε τραγική κατάσταση, και το 1999 άνοιξε πλέον ως Δημοτική Πινακοθήκη.
Η Δημοτική Πινακοθήκη παραμένει στον χρόνο ένα πραγματικό διαμάντι, γεμάτο σημαντικά έργα Ελλήνων, καθώς και διεθνώς αναγνωρισμένων ζωγράφων.
Δημοτικό Θέατρο
Ένα σύγχρονο Δημοτικό Θέατρο και συνεδριακό κέντρο, εξοπλισμένο με σύγχρονα οπτικοακουστικά μέσα, διαθέτει η πόλη της Μυτιλήνης.
Το θέατρο είναι 485 θέσεων. Τα καθίσματα βρίσκονται σε αμφιθεατρική θέση. Μέρος της πλατείας έχει ανυψωθεί στο επίπεδο του παλιού εξώστη του θεάτρου. Στην αίθουσα υπάρχουν επίσης σύγχρονα οπτικοακουστικά μέσα καθώς και μεταφραστικές καμπίνες προκειμένου να μπορεί να λειτουργεί και ως συνεδριακό κέντρο.
Η σκηνή του Δημοτικού Θεάτρου Μυτιλήνης είναι κυκλική περιστρεφόμενη σκηνή Ιταλικής κατασκευής την οποία εγκατέστησε ειδικό συνεργείο από την Ιταλία. Στον πίσω χώρο της σκηνής υπάρχουν άνετα καμαρίνια, ενώ μπαίνοντας στην είσοδο του θεάτρου λειτουργεί καφετέρια. Το φουαγιέ, στον επάνω χώρο του θεάτρου, φιλοξενεί εκθέσεις.
Πρόκειται για ένα από τα πιο σημαντικά έργα για την πόλη, το οποίο στεγάζει τις πολιτιστικές δραστηριότητες της πόλης και προσφέρει τη δυνατότητα στο κοινό της Μυτιλήνης να απολαμβάνει μεγάλες εκδηλώσεις, που στερήθηκε λόγω έλλειψης κλειστού χώρου τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα δίνει την απαραίτητη ώθηση στις προσπάθειες που καταβάλλουν οι τοπικοί φορείς για την ανάπτυξη του συνεδριακού τουρισμού.
Ο Λέσβιος ευεργέτης Γρηγόριος Ρουσέλλης
Ο πόθος των κατοίκων της Μυτιλήνης να αποκτήσουν μία θεατρική στέγη ανάγεται σε πολύ περασμένα χρόνια, στην προπολεμική περίοδο, και ήταν οραματισμός φιλοδοξιών που αναπτύχθηκαν παράλληλα με την πνευματική και γενικότερη πολιτιστική άνθιση που παρουσίασε το νησί και πιο ειδικά η πόλη της Μυτιλήνης, μέσα στο κλίμα της Λεσβιακής Άνοιξης. Τα λαμπρά επιτεύγματα του πνεύματος στην περίοδο του μεσοπολέμου, ήταν παράγοντες νέων αναζητήσεων και μιας ευρύτερης αναβίωσης των περασμένων καιρών, μιας συνέχειας της παράδοσης, που είχε καθιερώσει τη Λέσβο σαν το νησί του αιολικού μέλους και της απαράμιλλης πολιτιστικής δημιουργίας.
Τα μεγάλα έργα απαιτούν δαπάνες, αλλά πάνω απ’ όλα χρειάζονται τη φλόγα του ενθουσιασμού και της τολμηρής αποφασιστικότητας. Ένας θεατρόφιλος Λέσβιος. ο Γρηγόρης Ρουσέλλης, άκουσε τους «ψιθύρους» των φιλότεχνων Μυτιληνιών, τους αποδέχθηκε και αποφάσισε ότι είχε έρθει η ώρα να δημιουργηθεί όχι μια στέγη για την Τέχνη, αλλά μία στέγη που να προσφέρει την Τέχνη και στα ασθενέστερα οικονομικά άτομα, εκείνα που δεν είχαν τη δυνατότητα εισόδου στους χώρους του θεάματος.
Στα τέλη του 1949 κατέληξε σε μία απόφαση και συνέταξε μία διαθήκη ιδιόγραφη, με την οποία όρισε κληρονόμο του τον Δήμο Μυτιλήνης με την εντολή να εκτελεστούν από την περιουσία του μία σειρά έργων, μεταξύ των οποίων και η ίδρυση Δημοτικού Θεάτρου.
Μετά από πολλές περιπέτειες, τα εγκαίνια του Δημοτικού Θεάτρου Μυτιλήνης πραγματοποιήθηκαν την 1η Μαρτίου 1968, ενώ η έναρξη λειτουργίας του έγινε την επόμενη ημέρα (2 Μαρτίου) με τον «Ταρτούφο» του Μολιέρου, από το Εθνικό Θέατρο, χάρη στη δωρεά και το όραμα του αείμνηστου εμπνευστή του μεγάλου αυτού έργου, Γρηγορίου Ρουσέλλη.