Δ.Ε. Αγιάσου
Η Δημοτική Ενότητα Αγιάσου περιλαμβάνει τον ομώνυμο παραδοσιακό οικισμό, χτισμένο αμφιθεατρικά στις πλαγιές του όρους Όλυμπος, σε υψόμετρο περίπου 460 μέτρων. Περιτριγυρισμένη από πλούσια βλάστηση, καστανιές και ελαιώνες, η Αγιάσος αποτελεί έναν από τους πιο χαρακτηριστικούς ορεινούς οικισμούς της Λέσβου, διατηρώντας σε σημαντικό βαθμό αναλλοίωτη την ιδιαίτερη αρχιτεκτονική και πολιτιστική της φυσιογνωμία.
Τα στενά πλακόστρωτα δρομάκια, τα παραδοσιακά σπίτια με τα χαρακτηριστικά ξύλινα σαχνισιά, οι πλατείες και τα μικρά καταστήματα δημιουργούν ένα ξεχωριστό οικιστικό σύνολο. Η Αγιάσος είναι επίσης γνωστή για τη μακρά παράδοσή της στην αγγειοπλαστική, την ξυλογλυπτική και άλλες μορφές λαϊκής τέχνης, στοιχεία που παραμένουν ζωντανά και αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της ταυτότητας του τόπου.
Σημείο αναφοράς αποτελεί ο Ιερός Ναός της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ένας από τους σημαντικότερους τόπους προσκυνήματος της Λέσβου. Σύμφωνα με την παράδοση, η ιστορία του συνδέεται με τον μοναχό Αγάθωνα, ο οποίος μετέφερε από την Ιερουσαλήμ την εικόνα της Παναγίας με την επιγραφή «Μήτηρ Θεού Αγία Σιών». Από την ονομασία «Αγία Σιών» θεωρείται ότι προέκυψε σταδιακά και το όνομα της Αγιάσου.
Κάθε χρόνο, με επίκεντρο τον εορτασμό της Κοίμησης της Θεοτόκου στις 15 Αυγούστου, η Αγιάσος υποδέχεται μεγάλο αριθμό προσκυνητών και επισκεπτών από ολόκληρη τη Λέσβο και πέρα από αυτή, διατηρώντας ζωντανή μια παράδοση αιώνων.
Εξίσου σημαντικό στοιχείο της ταυτότητας της Αγιάσου είναι η πλούσια πολιτιστική της παράδοση, με έθιμα, γιορτές και το ιδιαίτερο τοπικό ιδίωμα. Ξεχωριστή θέση κατέχει το περίφημο Αγιασώτικο Καρναβάλι, με τη μακρά σατιρική του παράδοση και τον ιδιαίτερο λαϊκό χαρακτήρα του.
Η Αγιάσος συνδυάζει την αρχιτεκτονική κληρονομιά, τη θρησκευτική παράδοση, τη λαϊκή τέχνη και το πλούσιο φυσικό περιβάλλον του Ολύμπου, αποτελώντας έναν από τους πιο ιδιαίτερους και αναγνωρίσιμους προορισμούς της λεσβιακής ενδοχώρας.
